Dziecko u lekarza lub w punkcie pobrań

Kłopoty z pobieraniem krwi bądź przeprowadzeniem badania lekarskiego u małych pacjentów to stres zarówno dla dziecka i rodzica, jak i lekarza bądź pracownika laboratorium diagnostycznego. Aby tego stresu uniknąć, warto odpowiednio przygotować siebie oraz dziecko do bezproblemowego przejścia przez niezbędną procedurę medyczną. Przedstawiamy praktyczny poradnik pozwalający zmniejszyć lęk dziecka przed badaniem lekarskim lub pobraniem krwi w laboratorium.

 


CO ROBIĆ

Przed wizytą

W celu zmniejszenia lęku dziecka przed wizytą w laboratorium bądź u lekarza oraz zapewnienia jej sprawnego przebiegu warto w odpowiedni sposób przygotować dziecko do czekającego je, często niezbyt przyjemnego, doświadczenia. Ilość i zakres przekazywanych informacji należy zawsze dostosować do wieku malucha. Pamiętajmy, że pamięć i uwaga dziecka do lat dwóch zwykle ogranicza się do teraźniejszych sytuacji, dlatego nie ma potrzeby wcześniejszej rozmowy z nim na ten temat. Im starsze dziecko, tym więcej informacji warto mu wcześniej przekazać. Dostarczywszy synowi czy córce pełnego spektrum danych na temat celu badania, jego przebiegu oraz potencjalnych nieprzyjemnych doznań z nim związanych, skutecznie zmniejszymy strach dziecka. Mówi się, że lęk budzi przede wszystkim to, co nieznane. Właśnie dlatego warto u dzieci świadomie ten strach niwelować, przekazując informacje odpowiednie do wieku i poziomu rozwoju (chodzi tu zarówno o formę, jak i treść przekazu).

Pomoce naukowe

W ramach przygotowań do pobrania krwi bądź badania lekarskiego warto wspomagać się licznymi, dostępnymi także w Internecie, filmami i bajkami dotykającymi tej problematyki. Jedną z popularnych propozycji jest kultowa dla wielu pokoleń seria „Było sobie życie”, w ramach której znajdziemy także odcinek poświęcony tematyce krwi i roli, jaką odgrywa ona w naszym organizmie. Wielu specjalistów poleca także wykorzystanie w procesie oswajania dziecka z tematyką badań diagnostycznych bajki „Igiełka Tusia” autorstwa Mirosławy Lis, która w formie audiobooka dostępna jest na rynku w interpretacji Marii Seweryn. Świetnie opowiedziana i wciągająca historia pomaga pokonać dziecięcy strach przed różnymi zabiegami. Dobrym pomysłem będzie także wspólne przeglądanie książek czy albumów poruszających kwestie ludzkiej anatomii oraz leczenia rozmaitych schorzeń. Współczesne publikacje (w tym audiobooki) zawierają wiele ciekawostek, które sprawiają, że dziecko chętnie i szybko oswaja się z tematyką ludzkiego ciała. Wizyta u lekarza czy w laboratorium diagnostycznym staje się dla niego wówczas naturalną częścią życia i nie wzbudza niepotrzebnego stresu.

Siła wsparcia

Niezwykle ważnym aspektem pozwalającym na zapewnienie dziecku maksymalnego możliwego komfortu w trakcie badania lekarskiego czy pobierania krwi jest obecność rodzica lub opiekuna, dlatego warto kilkakrotnie podkreślić w rozmowach z dzieckiem, że w każdym momencie badania rodzic będzie blisko i możliwe będzie przytulenie się do niego. Dobrym pomysłem jest także podzielenie się z dzieckiem własnymi doświadczeniami z tego zakresu. Powszechność doświadczeń związanych z pobieraniem krwi czy badaniami lekarskimi pozwala dziecku łatwiej pogodzić się z koniecznością zniesienia związanych z tym niedogodności.

Waga współpracy

Na sprawność i szybkość wykonania badania ma także wpływ wola i chęć współpracy dziecka z lekarzem bądź pracownikiem laboratorium. W związku z tym, w ramach przygotowań do wizyty w gabinecie lekarskim lub punkcie pobrań, istotne jest zbudowanie autorytetu osoby, która będzie przeprowadzać badanie czy pobierać krew. Warto podkreślić, że stosowanie się do poleceń tej osoby pozwoli na szybkie załatwienie sprawy oraz zmniejszenie dyskomfortu. Jest to szczególnie ważne w przypadku badania krwi, które z powodów bezpieczeństwa wymaga, aby dziecko w momencie wkłucia igły pozostawało bez ruchu. Z uwagi na naturalną u dzieci energię, a także towarzyszący badaniu stres, dla wielu z nich może to stanowić wyzwanie. Wcześniejsze wyjaśnienie dziecku zależności między wykonywaniem poleceń a jego samopoczuciem w trakcie badania pozwoli na sprawniejsze opanowanie sytuacji na miejscu. Rodzic powinien także przed badaniem sprawdzić, czy niezbędne jest specjalne przygotowanie do wizyty – np. czy dziecko powinno powstrzymać się przed spożywaniem potraw bądź przyjmowaniem płynów przed planowanym badaniem.

Zadbaj o dobrą atmosferę

Udając się na badanie krwi, szczepienie bądź wizytę lekarską, warto również zadbać o to, by czas spędzony na miejscu ograniczony był do niezbędnego minimum. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego pomocne może okazać się zabranie na badanie ulubionej zabawki dziecka – bliskość ukochanej lalki czy autka zwykle działa na dziecko uspokajająco, stanowiąc oswojony element codzienności. Coraz więcej punktów pobrań oraz gabinetów lekarskich dysponuje w poczekalniach specjalnymi strefami dla malucha – obecność zabawek czy kolorowanek pozwala odwrócić uwagę dziecka od celu wizyty, łagodząc jego stres i skracając czas oczekiwania. Pozwala to jednocześnie zmniejszyć niepokój samych rodziców, którzy niekiedy bardziej niż dziecko przeżywają tego typu wizytę.

 

Strach od zawsze towarzyszy sytuacjom nieznanym, dobrze więc, by dziecko wiedziało, z czym wiąże się badanie. Najlepiej, jeśli porównamy sytuację czekającą dziecko w punkcie pobrań bądź u lekarza do innej, wcześniej już znanej dziecku okoliczności. Przykładowo, jeśli wybieramy się z maluchem na badanie krwi, może ono usłyszeć od nas, że czekające je odczucie będzie podobne do kłucia sosnowych igieł, po których chodziło ostatnio podczas pikniku. Ważne, by wybrać doświadczenie, które nie wiązało się dla dziecka z żadną przykrością.

Gabriela Słowińska
psycholog i psychoterapeutka

 


CZEGO NIE ROBIĆ

Nie ukrywaj przykrych faktów

Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez opiekunów w kontekście przygotowań dzieci do badań lekarskich bądź laboratoryjnych jest zatajanie przed dzieckiem faktu, iż wiązać się to będzie z bólem. Choć przemilczenie kwestii dyskomfortu bądź twierdzenie, że badanie nie będzie wiązało się z cierpieniem, zwykle ma na celu ochronę dziecka, niestety, w dłuższej perspektywie może przyczynić się do ograniczenia zaufania do słów rodzica czy opiekuna. Dodatkowo, szok spowodowany nieoczekiwanym ukłuciem w trakcie zabiegu może sprawić, że wizyta u lekarza bądź w punkcie pobrań kojarzyć się będzie dziecku z traumą. Warto szczerze i otwarcie poinformować dziecko, że badanie będzie wiązało się z bólem, lecz będzie on krótkotrwały i o niewielkim nasileniu. Próby przekupstwa dziecka oraz okłamywanie go w kontekście badań lekarskich przerodzić się mogą w długotrwały stres, który skutecznie utrudniać będzie przeprowadzenie kolejnych wizyt w placówkach medycznych.

Nie lekceważ odczuć dziecka

Warto pamiętać, że próg bólu oraz poziom stresu związanego z badaniem u każdego dziecka jest inny. To, jak mocno nasz syn czy córka przeżywać będzie wizytę w gabinecie lekarskim bądź punkcie pobrań, zależeć będzie (prócz wyżej opisanych czynników) od poziomu wrażliwości, który u każdego dziecka jest inny. Danie dziecku prawa do swobodnego wyrażania uczuć oraz brak ich oceny przez rodzica sprawią, że w przyszłości chętniej dzielić się ono będzie swoimi obawami czy problemami, także tymi niezwiązanymi z wizytą u lekarza czy w punkcie pobrań.
W kontekście psychicznego przygotowania dziecka na badanie bądź wizytę lekarską istotne jest także uświadomienie sobie, iż bardzo często sami rodzice automatycznie przenoszą na dzieci swój własny strach bądź stres związany z doświadczeniami z obszaru badań lekarskich (sięgający niekiedy korzeniami czasów dzieciństwa). Pamiętajmy, że dzieci są znakomitymi obserwatorami, potrafiącymi bezbłędnie wyczuć nasz stres. Dlatego starajmy się nie okazywać swojego zdenerwowania, ponieważ z całą pewnością przełoży się ono na podejście małego pacjenta do zabiegu. Najskuteczniejszą metodą złagodzenia niepokoju rodzica jest jak najlepsze przygotowanie do badania – zarówno jeśli chodzi o zapoznanie się ze wskazówkami medycznymi, jak i przeprowadzenie szczerej rozmowy z dzieckiem na temat tego, co czekać je będzie w gabinecie.

 

Badanie lekarskie czy pobranie krwi może, choć nie musi, wiązać się dla dziecka z dyskomfortem, dlatego warto odpowiednio się do niego przygotować. Pamiętajmy, że dziecko bezbłędnie wyłapuje komunikaty pozawerbalne i odczytuje emocje opiekunów. Dlatego przede wszystkim każdy rodzic powinien odpowiedzieć sobie szczerze na pytanie, czy sam nie odczuwa lęku np. przed pobraniem krwi. Jeśli tak jest, warto rozważyć opcję, by w czasie badania dziecku towarzyszył inny dorosły (np. drugi rodzic), dla którego jest to mniej stresujące.

Gabriela Słowińska
psycholog i psychoterapeutka

 


W placówkach DIAGNOSTYKI zwracamy uwagę na komfort naszych małych pacjentów i ich rodziców. Z myślą o nich powstał film „Bajkowa przygoda w laboratorium” – animowana bajka, która pomoże małym pacjentom (i ich rodzicom) przygotować się do wizyty w laboratorium medycznym. Filmik stanowi nieocenioną pomoc dla rodzica, który chce, aby wizyta w punkcie pobrań przebiegła możliwie bezstresowo. Polecamy przed wizytą w Punkcie Pobrań, i nie tylko: https://youtu.be/L_zm1GpPy5U