Otyłość brzuszna

Otyłość brzuszna, albo inaczej wisceralna, czyli trzewna – typu jabłko – obejmująca pas brzucha i klatki piersiowej, jest bardzo groźna dla zdrowia. Charakteryzuje ją odkładanie się tkanki tłuszczowej wewnątrz jamy brzusznej. Jest uznawana za męską przypadłość, ponieważ częściej dotyka mężczyzn niż kobiety.

 

Otyłość to związane z nadmiernym rozwojem tkanki tłuszczowej zwiększenie masy ciała znacznie powyżej prawidłowych wartości, przyjętych dla danej płci i wieku. Oficjalnie jest uznawana za chorobę przewlekłą. Wyróżnia się dwa typy otyłości: androidalną (zwaną również brzuszną, wisceralną, trzewną, centralną, typu jabłko), i gynoidalną (tzw. pośladkowo-udową, typu gruszka).
Otyłość brzuszna jest przypadłością typową dla mężczyzn. U kobiet ten typ otyłości pojawia się rzadziej, zazwyczaj w okresie menopauzy, chyba że jest uwarunkowany genetycznie. Odkładającą się w obrębie jamy brzusznej tkankę tłuszczową charakteryzuje bardzo duża aktywność metaboliczna, z powodu której tkanki stają się oporniejsze na działanie insuliny, odpowiedzialnej za dostarczanie glukozy z krwi do komórek, w których może być ona przetwarzana. Nadmiar tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej może występować także u osób z prawidłową lub lekko podwyższoną masą ciała i stanowić czynnik ryzyka powstawania chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, a także udaru mózgu.

Winowajcy

Wśród najczęstszych przyczyn otyłości brzusznej wymienia się m.in. nieracjonalne żywienie, źle zbilansowaną dietę (tłuste potrawy) czy życie w stresie. Do otyłości przyczynia się przyjmowanie większej ilości energii z pożywienia niż jej organizm zużywa, chociaż nie zawsze jest ona bezpośrednią konsekwencją przejadania się i braku aktywności fizycznej. Inne determinanty otyłości to: czynniki genetyczne, nieprawidłowe i nieregularne odżywianie, zaburzenia czynności gruczołów dokrewnych, zażywanie niektórych leków mogą determinować otyłość. Bardzo często otyłość ma uwarunkowania ekonomiczne i psychospołeczne, m.in. złe nawyki żywieniowe czy tzw. zajadanie stresów. Prawdopodobieństwo wystąpienia otyłości podnosi przekarmianie w dzieciństwie. W większości przypadków zwiększona masa ciała spowodowana jest nadmiernym spożywaniem składników energetycznych pożywienia, czyli tłuszczów oraz słodyczy, i wiąże się zwykle ze wzrostem poziomu „złego cholesterolu” we krwi, czyli frakcji LDL oraz trójglicerydów, których nadmiar powoduje wzrost w organizmie ilości wolnych rodników, przyspieszających powstawanie zmian miażdżycowych.

Typy otyłości

Typ otyłości określamy, obliczając stosunek obwodu talii do obwodu bioder za pomocą tzw. wskaźnika WHR (Waist Hip Ratio). O otyłości brzusznej mówimy, gdy stosunek obwodu pasa do bioder wynosi u mężczyzn powyżej 0,90, a u kobiet ponad 0,85.

 

Uwaga na powikłania

Otyłość brzuszna stanowi jest nie tylko problemem estetycznym, ale poważnym zagrożeniem dla zdrowia. Odkładanie tkanki tłuszczowej zagraża prawidłowemu funkcjonowaniu narządów wewnętrznych, ponieważ otłuszczone narządy jamy brzusznej pracują gorzej. Osoby z otyłością brzuszną są bardziej narażone na wiele chorób, m.in. układu krążenia, serca, na nadciśnienie, miażdżycę, cukrzycę typu 2, insulinoodporność, niski poziom dobrego cholesterolu (HDL) czy bezdech senny. Jednoczesne występowanie otyłości brzusznej, nadciśnienia tętniczego, podwyższonego poziomu trójglicerydów i obniżonego poziomu frakcji HDL, upośledzonej tolerancji glukozy, insulinooporności lub cukrzycy typu 2, określa się jako tzw. zespół metaboliczny, obarczony dużym ryzykiem rozwoju miażdżycy.

 

Dieta na brzuch

Jeśli chcemy pozbyć się nadmiaru tłuszczu z brzucha, konieczna jest zmiana nawyków żywieniowych (regularne spożywanie posiłków, odstawienie alkoholu) i ruch. Najważniejsze jest zmniejszenie ilości tłuszczu w jamie brzusznej, które się przełoży na mniejszy obwód. Walkę z otyłością należy zacząć od wprowadzenia 4–5 posiłków dziennie, niewielkich i spożywanych dość wolno, o regularnych porach. Ważne jest wybieranie produktów z niskim indeksem glikemicznym i ograniczenie tłuszczu, eliminowanie słodyczy, wysoko przetworzonej żywności, białego pieczywa i produktów mącznych, bardzo słodkich owoców i warzyw o wysokim indeksie glikemicznym, piwa, drinków i mocnego alkoholu. Nie zapominajmy o włączeniu dodatkowej aktywności fizycznej, ale dostosowanej do możliwości danej osoby, jak: jogging, pływanie, badminton lub siatkówka, jazda na rowerze, aerobik itp.

 

Racjonalne żywienie i aktywność fizyczna sposobem na zapobieganie otyłości

Bardzo istotną przyczyną otyłości jest nieracjonalny sposób odżywiania.
Ważna jest nie tylko ilość i jakość posiłków, ale także regularne ich spożywanie. Starajmy się jeść posiłki o stałych porach, nie pomijać śniadania, unikać obfitych kolacji i zaspokajania głodu wysokokalorycznymi przekąskami o niskiej wartości odżywczej, które przyczyniają się do tycia. Nie zapominajmy o systematycznej aktywności fizycznej.

 

Dbaj o siebie

Otyłość brzuszną, o której mówimy, gdy obwód talii wynosi odpowiednio ponad 80 cm u kobiety i 94 cm u mężczyzny, można łatwo wykryć. Pomiar obwodu pasa możemy wykonać sami i odpowiednio wcześniej zacząć pracę nad swoim organizmem, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia powikłań związanych z otyłością.