Pakiety badań dla osób dojrzałych

Morfologia, OB – podstawowe badania, które po 50. roku życia warto wykonywać co roku, pozwalają sprawdzić ogólny stan zdrowia, odporność, anemię, zaburzenia krzepnięcia. Szczególnie po 60. roku życia wzrasta ryzyko zachorowań na przewlekłą białaczkę limfatyczną.
Mocz i GGTP – badania pomagające sprawdzić stan wątroby i nerek. Z biegiem lat te dwie oczyszczalnie organizmu są coraz bardziej obciążone, a ich wydajność spada. Na schorzenia dróg żółciowych wskazuje zwiększenie aktywności GGTP. W diagnostyce nerek wykonuje się ogólne badanie moczu, pomocniczo można skontrolować także mocznik i kwas moczowy. Poziom tej ostatniej substancji rośnie również w zaburzeniach biochemicznych leżących u podstaw niektórych dolegliwości stawowych. Do najbardziej znanych należy dna moczanowa.
Glukoza – cukrzyca to jedna z najczęstszych chorób, pojawiających się u osób starszych, niekontrolowana może skutkować m.in.: chorobami nerek, zaburzeniami widzenia i neurologicznymi, przyczynia się też do rozwoju miażdżycy.
Lipidogram – w ocenie ryzyka miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych stosuje się oznaczenie profilu lipidowego (lipidogramu). O wzroście ryzyka wnioskować można na podstawie podwyższonych stężeń cholesterolu całkowitego, lipoproteiny LDL (tzw. złego cholesterolu) i trójglicerydów (TG), czemu towarzyszyć może spadek stężenia lipopoteiny HDL (tzw. dobrego cholesterolu).
TSH – badanie tarczycy. Hormony uwalniane przez tarczycę zapewniają odpowiednie tempo przemiany materii, regulują wzrost i rozwój ustroju. Zaburzenia jej funkcji mogą objawiać się jako przewlekle zmęczenie, problemy z zapamiętywaniem, utrzymaniem wagi i temperatury ciała czy uczucie niepokoju, bardziej swoistym objawem jest pojawienie się wola. Szczyt zachorowań na choroby tarczycy przypada na 50.-60. r.ż., 8,5-krotnie częściej występują one u kobiet niż u mężczyzn.
Badania hormonalne (testosteron, estradiol) – z wiekiem spada poziom hormonów, co skutkuje spadkiem libido, rozdrażnieniem, nerwowością, nadmierną potliwością, bezsennością. Spadkowi estrogenów i progesteronu (u kobiet) oraz testosteronu (u mężczyzn) towarzyszy wzrost stężenia przysadkowych hormonów kontrolujących gruczoły płciowe: FSH i LH. Poziomy wymienionych hormonów można oznaczyć we krwi, a ocena ich wyników pozwala stwierdzić, czy dolegliwości zdrowotne są spowodowane przekwitaniem i czy wskazane jest rozpoczęcie terapii. Zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn właściwie wdrożona suplementacja hormonalna może zniwelować uciążliwe objawy niedostatku hormonów, jak i zapobiec rozwojowi takich chorób, jak: osteoporoza, cukrzyca i miażdżyca.
Wapń, fosfor – badania zalecane szczególnie dla kobiet, które po okresie menopauzy częściej od mężczyzn chorują na osteoporozę.
Markery nowotworowe
Ca-125 – profilaktyka raka jajnika. 80% zachorowań na raka jajnika występuje po 50. r.ż. (KRN), a zapadalność na ten nowotwór jest coraz wyższa. Jednocześnie jest on czwartą z najczęstszych przyczyn zgonów nowotworowych u kobiet w Polsce. Jego ryzyko wzrasta wraz z liczbą owulacji – tzn. m.in. u kobiet, które wcześnie zaczęły miesiączkować, nie rodziły czy nie stosowały antykoncepcji hormonalnej. Czynnikami ryzyka są też stany zapalne miednicy mniejszej i wysokotłuszczowa dieta.
CA 15-3 – profilaktyka raka piersi, komplementarnie z mammografią.
CA 19-9 – profilaktyka raka jelita grubego, komplementarnie z kolonoskopią u mężczyzn, oraz profilaktyka raka jajnika u kobiet.

 

Zaleca się, aby opisane powyżej podstawowe badania laboratoryjne – morfologia krwi, badanie ogólne moczu, glukoza czy lipidogram oraz oznaczenia enzymów wątrobowych i białek związanych z funkcją nerek, u osób powyżej 50. roku życia wykonywane były corocznie.