Zioła. Panaceum na wszelkie dolegliwości?

Stosowane jako domowe sposoby na różne dolegliwości, ale też wykorzystywane w medycynie klasycznej, jako składnik leków. Preparaty ziołowe często uzupełniają leczenie konwencjonalne. Mimo że zioła to sama natura, należy zachować ostrożność podczas ich stosowania. Mogą być one bowiem także bardzo niebezpieczne.

W łaściwości lecznicze ziół znane są od wieków. Pierwsze wzmianki o ziołolecznictwie znaleziono w dokumentach historycznych Babilonii i Asyrii z okresu około 2000 lat p.n.e. Wśród roślin leczniczych wymieniano już wówczas: rumianek, lulek, szafran, piołun, lukrecję gładką, babkę, nagietek czy fenkuł włoski.

Znane od wieków

Ziołolecznictwo rozwinęło się na szeroką skalę w starożytnym Egipcie. Tam zajmowali się nim kapłani, a receptury leków sporządzanych na bazie ziół były pilnie strzeżone. Tradycja uprawiania ziół przez duchowieństwo przetrwała kolejne wieki. W średniowieczu ziołolecznictwem zajmowali się zakonnicy, którzy uprawiali rośliny w przyzakonnych ogródkach.

Przez kolejne wieki ziołolecznictwo stale się rozwijało, a w ostatnich latach zyskało nawet nowe określenie – fitoterapia. Zioła traktowane są jako element medycyny alternatywnej i stosowane są powszechnie w leczeniu najróżniejszych dolegliwości. Zioła są także wykorzystywane w medycynie klasycznej – jako składnik wielu leków. Nie powinno to dziwić, gdyż zioła mają bardzo cenne właściwości.


Kto powinien szczególnie uważać na zioła?

Kobiety w ciąży – stosowanie ziołowych naparów czy tabletek odradza się ciężarnym z kilku powodów. Zioła mają silne działanie, czasami nawet silniejsze niż leki. Poza tym nie ma jednoznacznych badań na temat ich wpływu na rozwój płodu. Przed sięgnięciem po zioła przyszła mama każdorazowo powinna skonsultować się z lekarzem.

Osoby przewlekle chore i przyjmujące leki – zioła mogą wchodzić w reakcje z lekami, nasilając lub osłabiając ich działanie. Jeśli przyjmujemy lekarstwa, warto sięganie po konkretne zioła skonsultować z lekarzem. Dziurawiec zmniejsza na przykład skuteczność przyjmowanych leków na wątrobę, a także preparatów przeciwbólowych o działaniu opioidowym. Łączenie go z popularnymi lekami na depresję może doprowadzić do poważnych efektów ubocznych.
Co ważne, zażywanie dziurawca wraz z antykoncepcją hormonalną może powodować krwawienia międzymiesiączkowe i osłabiać skuteczność tych preparatów.


Ostrożnie i rozważnie

Pomimo szerokich zastosowań, zioła mogą być również groźne dla zdrowia, a nawet trujące. Nie powinno się ich stosować zbyt często i w dużych ilościach. Zaszkodzić może nawet rumianek. Zaleca się, by nie stosować go na przykład w okresie letnim, może bowiem wywołać reakcje fotoalergiczne na skórze. Ziół, które zwiększają wrażliwości na światło słoneczne, jest więcej. To także nagietek, dziurawiec czy skrzyp polny. Jeśli nie chcemy rezygnować z leków na bazie ziół, warto przed wyjściem na słońce zastosować kremy z wysokim filtrem UV.

Innym przykładem zioła, które może być niebezpieczne, jest czarny bez. Nie wolno spożywać surowych owoców czarnego bzu, gdyż zawierają one substancję toksyczną. Po ich zjedzeniu należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Owoce bzu bezpiecznie można spożyć dopiero po obróbce termicznej.

Szczególną ostrożność warto zachować w przypadku osób oferujących niekonwencjonalne metody leczenia i namawiających do przyjmowania preparatów na bazie ziół zamiast leków przepisanych przez lekarza. Jeśli mamy wątpliwości, czy wdrożone leczenie jest słuszne, warto skonsultować się z innym specjalistą i zapytać o możliwości leczenia niekonwencjonalnego oraz o ewentualną możliwość połączenia dwóch terapii. Zioła są bardzo cennymi roślinami, ale w przypadku przewlekłych i poważnych chorób nie zdziałają cudów, a nawet mogą zaszkodzić. Do ich stosowania trzeba podejść z głową, a w przypadku pojawiających się wątpliwości – bazować na wiedzy i doświadczeniu lekarzy specjalistów.